M\u0142odzie\u017c gimnazjalna (13\u201316 lat) znajduje si\u0119 na bardzo wa\u017cnym, ale te\u017c trudnym etapie rozwojowym. Jest to okres wielkich przemian zar\u00f3wno w sferze fizycznej, jak i psychicznej. W tym czasie m\u0142odzie\u017c cz\u0119sto jest w okresie tzw. buntu m\u0142odzie\u0144czego, ale nawet je\u015bli nauczyciel WF lub trener ma poczucie, \u017ce trudno mu dotrze\u0107 do grupy, \u017ce jego s\u0142owa spotykaj\u0105 si\u0119 z odrzuceniem niezale\u017cnie od tego, co m\u00f3wi, to jednak tak naprawd\u0119 jego wp\u0142yw na m\u0142odego cz\u0142owieka w tym czasie jest nieoceniony.<\/p>\n
Autor:
\nPietrzyk-Matusik Dorota<\/p>\n
W tym artykule opisane zostan\u0105 charakterystyczne przemiany dla okresu dojrzewania, a tak\u017ce podanych zostanie kilka wskaz\u00f3wek, jak pracowa\u0107 z m\u0142odzie\u017c\u0105 w tym wieku.<\/p>\n
Jaka jest m\u0142odzie\u017c w tym wieku?<\/p>\n
Okres gimnazjum przypada na okres wielkich przeobra\u017ce\u0144 m\u0142odego cz\u0142owieka zar\u00f3wno na gruncie fizycznym, jak i mentalnym. Zaczyna on wtedy dorasta\u0107 i powoli z dziecka przekszta\u0142ca si\u0119 w doros\u0142ego cz\u0142owieka. Cz\u0119sto jest tak, \u017ce rozw\u00f3j fizyczny i psychiczny nie id\u0105 w parze i mo\u017cna w klasach gimnazjalnych spotka\u0107 dziecinnych \u201edryblas\u00f3w\u201d oraz dojrza\u0142e emocjonalnie \u201ema\u0142e dzieci\u201d.
\nPod wzgl\u0119dem fizycznym u m\u0142odzie\u017cy w wieku 13\u201316 lat zachodzi swego rodzaju rewolucja. Zaczyna si\u0119 okres dojrzewania p\u0142ciowego, coraz bardziej zarysowuj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy dziewczynkami i ch\u0142opcami. Nagle okazuje si\u0119, \u017ce nie mog\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 dogada\u0107, a wynika to cz\u0119sto z faktu, \u017ce dziewczynki dojrzewaj\u0105 \u015brednio nawet o dwa lata wcze\u015bniej ni\u017c ch\u0142opcy. Dziewczynkom w tym wieku zaczynaj\u0105 rosn\u0105\u0107 piersi, zmieniaj\u0105 si\u0119 ca\u0142kowicie proporcje cia\u0142a, wyst\u0119puje pierwsza miesi\u0105czka. S\u0105 to ogromne, cz\u0119sto trudne do zaakceptowania na pocz\u0105tku zmiany. W ciele dziewczynek pojawia si\u0119 wi\u0119cej tkanki t\u0142uszczowej, co czasem sprawia, \u017ce zaczynaj\u0105 by\u0107 uznawane za \u201eoty\u0142e\u201d przez swoich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w.
\nDla ch\u0142opc\u00f3w ten okres r\u00f3wnie\u017c nie jest \u0142atwy \u2013 pojawia si\u0119 mutacja, podczas kt\u00f3rej m\u0142ody ch\u0142opak cz\u0119sto wstydzi si\u0119 odzywa\u0107, bo nie wie, czy zapieje, czy b\u0119dzie m\u00f3wi\u0142 basem. Zmieniaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c proporcje cia\u0142a \u2013 ch\u0142opcy szybko rosn\u0105 w g\u00f3r\u0119 i nabieraj\u0105 tkanki mi\u0119\u015bniowej. Tak du\u017ce zmiany fizyczne s\u0105 przyczyn\u0105 znacznego spadku koordynacji i sprawno\u015bci. Nie powinno to nikogo dziwi\u0107, poniewa\u017c m\u0142ody cz\u0142owiek nagle znajduje si\u0119 w obcym ciele, kt\u00f3re nie chce do ko\u0144ca s\u0142ucha\u0107 jego rozkaz\u00f3w. Nagle okazuje si\u0119, \u017ce \u015bwietnie wyuczone czynno\u015bci, takie jak elementy techniczne w sporcie, zupe\u0142nie nie wychodz\u0105.<\/p>\n
Burza hormon\u00f3w<\/p>\n
Bardzo istotn\u0105 rol\u0119 w post\u0119powaniu m\u0142odzie\u017cy gimnazjalnej zaczynaj\u0105 odgrywa\u0107 buzuj\u0105ce hormony. Nieprzypadkowo okres ten nazywany jest okresem burzy hormonalnej. Narz\u0105dy dziecka zaczynaj\u0105 wydziela\u0107 hormony p\u0142ciowe, kt\u00f3re steruj\u0105 m\u0142odym cz\u0142owiekiem, a kt\u00f3rym trudno jest si\u0119 przeciwstawi\u0107. Zastrzyk testosteronu u ch\u0142opc\u00f3w z jednej strony dodaje energii i sk\u0142ania do rywalizacji, a z drugiej mo\u017ce prowadzi\u0107 do wzrostu agresywno\u015bci czy wzniecania b\u00f3jek. Rosn\u0105ca rola hormon\u00f3w zbiega si\u0119 w czasie ze zmianami w uk\u0142adzie nerwowym \u2013 w wieku gimnazjalnym w procesach nerwowych wy\u017cszo\u015b\u0107 zyskuj\u0105 procesu pobudzenia nad hamowania. Prowadzi to do zwi\u0119kszenia pobudliwo\u015bci, nieopanowania, cz\u0119sto m\u0142odzi ludzie staj\u0105 si\u0119 te\u017c przeczuleni i dra\u017cliwy, wzrasta niepok\u00f3j. Reakcje m\u0142odzie\u017cy staj\u0105 si\u0119 czasem zupe\u0142nie nieprzewidywalne \u2013 ch\u0142opcy bez powodu skacz\u0105 sobie do garde\u0142, a dziewczynki obra\u017caj\u0105 si\u0119 na ca\u0142y \u015bwiat.
\nW okresie dorastania m\u0142odzie\u017c zaczyna r\u00f3wnie\u017c dojrzewa\u0107 emocjonalnie. Rozwijaj\u0105 si\u0119 u nich uczucia wy\u017csze, poznaj\u0105, co to znaczy zauroczenie, pierwsze mi\u0142o\u015bci, zawody. Jednocze\u015bnie zwi\u0105zane jest to ze zwi\u0119kszeniem intensywno\u015bci uczu\u0107 \u2013 zwyk\u0142y smutek potrafi zamieni\u0107 si\u0119 w \u017cyciow\u0105 tragedi\u0119, natomiast rado\u015b\u0107 cz\u0119sto przeobra\u017ca si\u0119 w eufori\u0119. Wiek gimnazjalny cechuje r\u00f3wnie\u017c du\u017ca zmienno\u015b\u0107 nastroj\u00f3w \u2013 od wielkiej rado\u015bci do g\u0142\u0119bokiego smutku czy z\u0142o\u015bci jest niewielki kroczek.
\nBardzo wa\u017cn\u0105 przemian\u0105 psychiczn\u0105 w tym wieku jest rozw\u00f3j my\u015blenia \u2013 przej\u015bcie od etapu my\u015blenia konkretnego do my\u015blenia abstrakcyjnego. U m\u0142odego cz\u0142owieka pog\u0142\u0119bia si\u0119 zdolno\u015b\u0107 analizy i syntezy, rozwija si\u0119 tak\u017ce my\u015blenie abstrakcyjne i logiczno-dedukcyjne. Sprawia to, \u017ce jest on w stanie zrozumie\u0107 du\u017co wi\u0119cej, np. taktyk\u0119 dyscypliny, kt\u00f3r\u0105 uprawia.
\nNauczyciele i trenerzy mog\u0105 czu\u0107, \u017ce w tym okresie bardzo trudno jest trafi\u0107 do m\u0142odego cz\u0142owieka. Pojawia si\u0119 du\u017ca przekora i ch\u0119\u0107 robienia wszystkiego na przek\u00f3r tego, co m\u00f3wi\u0105 doro\u015bli. Nagle okazuje si\u0119, \u017ce doros\u0142y staje si\u0119 niemal\u017ce wrogiem, przeciwko kt\u00f3remu nale\u017cy si\u0119 buntowa\u0107. Z jednej strony jest to zwi\u0105zane z ch\u0119ci\u0105 przypodobania si\u0119 grupie i spe\u0142nienia jej norm, a z drugiej strony wieczne stawianie na swoim s\u0142u\u017cy rozwojowi osobowo\u015bci m\u0142odego cz\u0142owieka. Zaczyna on czu\u0107 si\u0119 niezale\u017cny, cz\u0119sto przejawia te\u017c arogancj\u0119, bezczelno\u015b\u0107, cechuje go przesadna pewno\u015b\u0107 siebie. Jednocze\u015bnie jest to okres du\u017cych waha\u0144 samooceny \u2013 staje si\u0119 ona zale\u017cna od nastroju i okoliczno\u015bci. Nowy wygl\u0105d fizyczny oraz spadek sprawno\u015bci s\u0105 czynnikami, kt\u00f3re maj\u0105 du\u017cy wp\u0142yw na samoocen\u0119 i potrafi\u0105 na jaki\u015b czas mocno j\u0105 obni\u017cy\u0107.<\/p>\n<\/div>\n
\u017ar\u00f3d\u0142o: magazyntrenera.pl<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" M\u0142odzie\u017c gimnazjalna (13\u201316 lat) znajduje si\u0119 na bardzo wa\u017cnym, ale te\u017c trudnym etapie rozwojowym. Jest to okres wielkich przemian zar\u00f3wno w sferze fizycznej, jak i psychicznej. W tym czasie m\u0142odzie\u017c cz\u0119sto jest w okresie tzw. buntu m\u0142odzie\u0144czego, ale nawet je\u015bli nauczyciel WF lub trener ma poczucie, \u017ce trudno mu dotrze\u0107 do grupy, \u017ce jego s\u0142owa […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/skfks.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10756"}],"collection":[{"href":"https:\/\/skfks.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/skfks.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skfks.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/skfks.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10756"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/skfks.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10756\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10758,"href":"https:\/\/skfks.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10756\/revisions\/10758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/skfks.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/skfks.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/skfks.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}